- №044
ზემო სვანეთი (განვრცობილი)
ზემო სვანეთი თავისი სრული სიდიადით
მწვერვალი უშბა (4700 მ)


კავკასიონის ქედის ყველაზე საოცარი მთები, თვალწარმტაცი ხედები, ტყით შემოსილი ფერდობები, მარადიული მყინვარები, შმაგი მდინარეები, საუკუნეების განმავლობაში მდგარი კოშკები, ტაძრები უნიკალური ფრესკებითა და ხატებით. ამ ყველაფრის ერთად ნახვა მხოლოდ სვანეთში შეიძლება.

1. ენგურჰესის კაშხალი
მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ბეტონის თაღოვანი კაშხალი (ხოლო 2010 წლამდე — უმაღლესი), 271,5 მ სიმაღლით. ეგურჰესის კაშხალი ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის ნაწილია და ჯვრის წყალსაცავის წყლის მასას აკავებს.
დიდი ზომის წყალსაცავი წყალსაცავი თვალწარმტაცი ლანდშაფტით. წარმოადგენს ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის შემადგენელ ნაწილს.
რამდენიმე კილომეტრიანი მსუბუქი ლაშქრობის შემდეგ, თქვენ მიადგებით საქართველოში ერთ-ერთ ყველაზე დიდ და მაღალ ჩანჩქერს, რომელიც მდინარე დოლრას მარცხენა შენაკადზე მდებარეობს, ბეჩოს თემში
მაცხოვრისა და მთავარანგელოზის შუა საუკუნეების ტაძრები უნიკალური ფრესკებით, სოფელ მაცხვარიშში, ლატალის თემში
იონა წინასწარმეტყველის სახელობის შუა საუკუნეების ტაძარი სოფელ იენაშში უნიკალური ფრესკებით. ტაძარში აგრეთვე დაცულია შუა საუკუნეების ორქოთი და ვერცხლით მოჭედილი და განსაკუთრებული ოსტატობით შესრულებული მაცხოვრის ხატი.
აღმართზე რამდენიმე კილომეტრიანი სიარულის შემდეგ მივადგებით ქედზე მდგარ ტაძარს, საიდანაც სვანეთისა და კავკასიონის ქედებზე და ენგურის ხეობაზე საოცარი 360 გრადუსიანი ხედები იშლება. ტაძრისკენ მიმავალი ვიწრო ბილიკი სოფელ ლატალიდან იწყება და ხშირი ტყით დაფარულ ფერდობს მიუყვება.
7. მესტია
მესტიის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი მდინარე მესტიაჭალას ნაპირებზე, სვანური კოშკებით და ეთნოგრაფიული კოლორიტით
8. ჰაწვალის სამთო-სათხილამურო კურორტი
ახლად აშენებული სამთო-სათხილამურო კურორტი მესტიის მახლობლად. მისი საბაგიროს ზედა სადგურიდან არაჩვეულებრივი ხედები იშლება.
კიდევ ერთი ახალი კურორტი ულამაზესი ხედებით
ულამაზესი სოფელი მრავალი ძველი ტაძრით (რომელთაგან ერთ-ერთი — მთავარანგელოზის ეკლესია — სვანეთის ტაძრებს შორის უძველესია), ფრესკებით და ლამაზი ხედებით მიმდებარე ხეობებსა და სოფლებზე
სხვა დასახლებული პუნქტებისგან განცალკევებით მდებარე სოფელი, სადაც განსაკუთრებით ბევრი კოში და ძველი ეკლესია მდებარეობს.
ქურდიანების გვარის განცალკევებით მდგომი კოშკი ენგურის მარჯვენა ნაპირზე, კლდეზეა აშენებული. კოშკთან დაკავშირებით გავრცელებული სასიყვარულო თქმულებიდან გამომდინარე მას ძირითადად „სიყვარულის კოშკის“ სახელით მოიხსენიებენ.
ხალდეს აჯანყების გამო (1876), რუსეთის იმპერიის არმიამ სოფელი მთლიანად დაანგრია. დღეს ძველი სოფლის ადგილას ნანგრევებია შემორჩენილი.
წმინდა კვირიკესა და ივლიტას სახელობის ეკლესიის კომპლექსი, რომელსაც ლაგურკას სახელითაც მოიხსენიებენ, კალას თემში, მთის წვერზე მდებარეობს და კალას გადაჰყურებს. ლაგურკა სვანეთის ერთ-ერთი უმთავრესი სალოცავია.
უშგულის თემი ზემო სვანეთის ბოლო და ყველაზე მაღლა მდებარე დასახლებაა. იგი საქართველოს და ევროპის ერთ-ერთი უმაღლესი დასახლებული პუნქტია. უშგულის თემი საქართველოს და კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის უმაღლესი მწვერვალის — შხარას (5201 მ) ძირში მდებარეობს. უშგულის ოთხი სოფელი, უამრავი კოშკით და ულამაზესი ხედებით შხარასა და ლამარიას ეკლესიაზე დაუვიწყარ შთაბეჭდილებებს გთავაზობთ.
მწვერვალ შხარას ძირში, შხარას მყივარიდან, მდინარე ენგური იღებს სათავეს. ენგურის სათავემდე რამდენიმე კილომეტრიანი მსუბუქი ლაშრობის შემდეგ მივალთ.

მდებარეობა:
● ზემო სვანეთი (მესტიის მუნიციპალიტეტი), საქართველო
დამატებითი კრიტერიუმები:
ხანგრძლივობა:
● სულ: 5 დღე
● საფეხმავლო: 1 დღე
სიმაღლის უკიდურესი ცვალებადობა:
უმნიშვნელო ?
ჯამურად ფეხით გასავლელი მანძილი:
ჯამში რამდენიმე კილომეტრი მსუბუქი ლაშქრობა (უბარგოდ), რომლის გამოტოვებაც ნებისმიერ ტურისტს შეუძლია. ამ შემთხვევაში, ტურისტი ვერ ნახავს შემდეგ ღირსშესანიშნაობებს: 1. შდგრას ჩანჩქერი; 2. მხეერის წმინდა გიორგის ეკლესია; 3. ლაგურკას ეკლესია; 4. მდინარე ენგური
გასათვალისწინებელი გარემოებები:
● ჩვენი პირობები იხილეთ აქ.
სხვადასხვა სამოყვარულო ვიდეოები:
● შდგრას ჩანჩქერი (1)
● შდგრას ჩანჩქერი (2)
● ხედები მხეერის წმინდა გიორგი ეკლესიიდან
● მესტია
● მდინარე ენგურის სათავე
მწვერვალი უშბა (4700 მ)


კავკასიონის ქედის ყველაზე საოცარი მთები, თვალწარმტაცი ხედები, ტყით შემოსილი ფერდობები, მარადიული მყინვარები, შმაგი მდინარეები, საუკუნეების განმავლობაში მდგარი კოშკები, ტაძრები უნიკალური ფრესკებითა და ხატებით. ამ ყველაფრის ერთად ნახვა მხოლოდ სვანეთში შეიძლება.

1. ენგურჰესის კაშხალი
მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ბეტონის თაღოვანი კაშხალი (ხოლო 2010 წლამდე — უმაღლესი), 271,5 მ სიმაღლით. ეგურჰესის კაშხალი ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის ნაწილია და ჯვრის წყალსაცავის წყლის მასას აკავებს.
დიდი ზომის წყალსაცავი წყალსაცავი თვალწარმტაცი ლანდშაფტით. წარმოადგენს ენგურის ჰიდროელექტროსადგურის შემადგენელ ნაწილს.
რამდენიმე კილომეტრიანი მსუბუქი ლაშქრობის შემდეგ, თქვენ მიადგებით საქართველოში ერთ-ერთ ყველაზე დიდ და მაღალ ჩანჩქერს, რომელიც მდინარე დოლრას მარცხენა შენაკადზე მდებარეობს, ბეჩოს თემში
მაცხოვრისა და მთავარანგელოზის შუა საუკუნეების ტაძრები უნიკალური ფრესკებით, სოფელ მაცხვარიშში, ლატალის თემში
იონა წინასწარმეტყველის სახელობის შუა საუკუნეების ტაძარი სოფელ იენაშში უნიკალური ფრესკებით. ტაძარში აგრეთვე დაცულია შუა საუკუნეების ორქოთი და ვერცხლით მოჭედილი და განსაკუთრებული ოსტატობით შესრულებული მაცხოვრის ხატი.
აღმართზე რამდენიმე კილომეტრიანი სიარულის შემდეგ მივადგებით ქედზე მდგარ ტაძარს, საიდანაც სვანეთისა და კავკასიონის ქედებზე და ენგურის ხეობაზე საოცარი 360 გრადუსიანი ხედები იშლება. ტაძრისკენ მიმავალი ვიწრო ბილიკი სოფელ ლატალიდან იწყება და ხშირი ტყით დაფარულ ფერდობს მიუყვება.
7. მესტია
მესტიის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი მდინარე მესტიაჭალას ნაპირებზე, სვანური კოშკებით და ეთნოგრაფიული კოლორიტით
8. ჰაწვალის სამთო-სათხილამურო კურორტი
ახლად აშენებული სამთო-სათხილამურო კურორტი მესტიის მახლობლად. მისი საბაგიროს ზედა სადგურიდან არაჩვეულებრივი ხედები იშლება.
კიდევ ერთი ახალი კურორტი ულამაზესი ხედებით
ულამაზესი სოფელი მრავალი ძველი ტაძრით (რომელთაგან ერთ-ერთი — მთავარანგელოზის ეკლესია — სვანეთის ტაძრებს შორის უძველესია), ფრესკებით და ლამაზი ხედებით მიმდებარე ხეობებსა და სოფლებზე
სხვა დასახლებული პუნქტებისგან განცალკევებით მდებარე სოფელი, სადაც განსაკუთრებით ბევრი კოში და ძველი ეკლესია მდებარეობს.
ქურდიანების გვარის განცალკევებით მდგომი კოშკი ენგურის მარჯვენა ნაპირზე, კლდეზეა აშენებული. კოშკთან დაკავშირებით გავრცელებული სასიყვარულო თქმულებიდან გამომდინარე მას ძირითადად „სიყვარულის კოშკის“ სახელით მოიხსენიებენ.
ხალდეს აჯანყების გამო (1876), რუსეთის იმპერიის არმიამ სოფელი მთლიანად დაანგრია. დღეს ძველი სოფლის ადგილას ნანგრევებია შემორჩენილი.
წმინდა კვირიკესა და ივლიტას სახელობის ეკლესიის კომპლექსი, რომელსაც ლაგურკას სახელითაც მოიხსენიებენ, კალას თემში, მთის წვერზე მდებარეობს და კალას გადაჰყურებს. ლაგურკა სვანეთის ერთ-ერთი უმთავრესი სალოცავია.
უშგულის თემი ზემო სვანეთის ბოლო და ყველაზე მაღლა მდებარე დასახლებაა. იგი საქართველოს და ევროპის ერთ-ერთი უმაღლესი დასახლებული პუნქტია. უშგულის თემი საქართველოს და კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის უმაღლესი მწვერვალის — შხარას (5201 მ) ძირში მდებარეობს. უშგულის ოთხი სოფელი, უამრავი კოშკით და ულამაზესი ხედებით შხარასა და ლამარიას ეკლესიაზე დაუვიწყარ შთაბეჭდილებებს გთავაზობთ.
მწვერვალ შხარას ძირში, შხარას მყივარიდან, მდინარე ენგური იღებს სათავეს. ენგურის სათავემდე რამდენიმე კილომეტრიანი მსუბუქი ლაშრობის შემდეგ მივალთ.

ძიება/გაფილტვრა
ინდივიდუალური ტური
ბისნას მიერ. ტურისტის ან ტურისტთა ჯგუფის მოთხოვნით ინდივიდუალურად ორგანიზებული ტური
ჯგუფური ტური
ბისნას მიერ წინასწარ გამოცხადებული ტური, წინასწარ გაწერილი განრიგით
სიმაღლის უკიდურესი ცვალებადობა
განსხვავება საფეხმავლო მარშრუტის ყველაზე დაბალ და ყველაზე მაღალ წერტილებს შორის
A – მარტივი ექსკურსია
მოიცავს მარტივ სანახაობრივ მოგზაურობას. არ შეიცავს, ან უმნიშვნელო ოდენობით შეიცავს საფეხმავლო ელემენტებს.
B-1 – მარტივი საფეხმავლო
გულისხმობს ნაკლებად მძიმე ფიზიკურ დატვირთვას. შეიცავს ნაკლებად რთულ რელიეფზე / გარემო პირობებში გადაადგილებას.
B-2 – რთული საფეხმავლო
გულისხმობს მძიმე ფიზიკურ დატვირთვას. შეიცავს რთულ რელიეფზე / გარემო პირობებში გადაადგილებას.
EX – ექსტრემალური საფეხმავლო
გულისხმობს მძიმე ფიზიკურ დატვირთვას. შეიცავს განსაკუთრებით რთულ რელიეფზე / გარემო პირობებში გადაადგილებას. მონაწილისგან მოითხოვს კარგ ფიზიკურ ფორმაში ყოფნას და რთულ საფეხმავლო ლაშქრობებში მონაწილეობის გამოცდილებას. მონაწილე ფიზიკურად და ფსიქოლოგიურად მზად უნდა იყოს მოსალოდნელი დაბრკოლებებისადმი. შესაძლოა შეიცავდეს გარკვეულ საფრთხეებს, რაზეც მონაწილე წინასწარ იქნება გაფრთხილებული.